Trở về danh mục thuật ngữ

Thuật ngữ xử lý nước

Quy định khử trùng nước uống của EU: hướng dẫn kỹ thuật

Quy định và thực hành khử trùng nước uống tại EU, chỉ thị, cấp phép sản phẩm diệt sinh vật và lựa chọn chất khử trùng.

Tiêu chuẩn và thực hành khử trùng nước uống của EU

Khử trùng hiệu quả là nền tảng cung cấp nước uống an toàn, bảo vệ sức khỏe cộng đồng bằng cách loại bỏ vi sinh vật gây bệnh. Thực hành trong Liên minh châu Âu đã thay đổi đáng kể để cân bằng an toàn vi sinh với kiểm soát phụ phẩm khử trùng (DBPs). Bài viết trình bày bối cảnh lịch sử, ứng dụng và khuôn khổ quản lý của EU.

Sự phát triển của khử trùng ở châu Âu

Clo đã được sử dụng từ lâu trong xử lý nước vì có thể bất hoạt hiệu quả và tạo dư lượng đo được với chi phí tương đối thấp. Các ứng dụng sớm ở châu Âu gồm Bỉ và Cơ quan cấp nước đô thị London. An toàn phụ thuộc vào điều kiện xử lý được xác nhận và giám sát, chứ không chỉ việc chọn chất khử trùng.

Ban đầu clo được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, phát hiện các phụ phẩm clo hóa có thể gây rủi ro sức khỏe đã thúc đẩy xem xét lại chiến lược khử trùng, nghiên cứu và triển khai các chất thay thế cùng quy trình xử lý tinh vi hơn.

Ứng dụng khử trùng trong EU

Ở châu Âu, các chất khử trùng khác nhau thường được kết hợp để khử trùng chính tại nhà máy và duy trì dư lượng trong mạng phân phối.

  • Clo: Thường được sử dụng dưới dạng khí clo, canxi hypochlorit hoặc natri hypochlorit. Có thể dùng làm bước khử trùng duy nhất hay không phụ thuộc vào rủi ro nước nguồn, lọc, mức bất hoạt cần đạt và điều kiện phân phối, kể cả với nước ngầm.
  • Ozon: Dùng để oxy hóa chính, khử trùng và kiểm soát mùi vị. Pháp có lịch sử ozon hóa nước uống lâu dài, gồm một hệ thống vào năm 1906. Ozon không tạo dư lượng bền trong mạng phân phối và có thể tạo bromat khi có bromua.
  • Clo dioxit: Chất oxy hóa chọn lọc và khử trùng có thể giảm một số phụ phẩm hữu cơ clo hóa so với clo, nhưng có thể tạo chlorit và chlorat. Lựa chọn và chiến lược duy trì dư lượng phụ thuộc vào cấp phép địa phương và hóa học nước; chất này vẫn có rủi ro DBP.
  • Chloramin: Chủ yếu dùng duy trì dư lượng trong mạng phân phối. Chúng có thể giảm một số DBPs được quản lý so với clo tự do, nhưng gây vấn đề như nitrat hóa và phụ phẩm chứa nitơ. Sử dụng lịch sử tại Anh, Phần Lan, Tây Ban Nha và Thụy Điển không chứng minh thực hành toàn quốc hiện nay.
  • Tia cực tím (UV): Phương pháp khử trùng vật lý được sử dụng trong những trường hợp quan tâm đến phụ phẩm khử trùng hóa học. Một số khu vực chuyển từ quy trình hóa học sang UV.

Bảng dưới đây giữ lại khảo sát năm 1998 được báo cáo về thực hành lịch sử ở châu Âu. Đây không phải điều tra công nghệ EU hiện tại hay danh mục phương pháp bắt buộc hoặc được cấp phép; Anh hiện không còn là thành viên EU. Dấu gạch ngang không chứng minh phương pháp đó không được dùng ngày nay.

Quốc giaCloClo dioxitChloraminOzonUV
Áo13-33
Bỉ (a)13-33
Đan Mạch-----
Phần Lan13333
Pháp22-2-
Đức11-23
Anh13333
Hy Lạp1----
Ireland1--3-
Ý11-3-
Luxembourg-----
Hà Lan (b)22-13
Bồ Đào Nha1----
Tây Ban Nha1322-
Thụy Điển132--

Ứng dụng khử trùng: 1. Được dùng phổ biến nhất, 2. Được dùng phổ biến, 3. Được dùng thỉnh thoảng (a) Ghi chú lịch sử về chuyển từ clo hóa sang UV cho nước ngầm có nồng độ trihalomethane cao. (b) Dự kiến triển khai UV tại thời điểm khảo sát.

Khuôn khổ quản lý

Liên minh châu Âu thiết lập các chỉ thị và quy định để bảo đảm an toàn và chất lượng nước uống.

Chỉ thị nước uống châu Âu 98/83/EC và (EU) 2020/2184

Chỉ thị 98/83/EC được thông qua năm 1998 là khuôn khổ lịch sử, đã bị Chỉ thị (EU) 2020/2184 bãi bỏ từ ngày 13 tháng Một năm 2023. Thiết kế và tuân thủ hiện nay phải dùng chỉ thị tái soạn cùng quy định triển khai quốc gia áp dụng, gồm đánh giá rủi ro và điều kiện riêng của thông số. Các nước thành viên có thể đặt yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Xem Tiêu chuẩn nước uống EU để biết bảng lịch sử và phạm vi áp dụng.

Quy định sản phẩm diệt sinh vật (BPR) (EU No 528/2012)

Quy định sản phẩm diệt sinh vật, trước đây là một chỉ thị, quản lý cấp phép và đưa ra thị trường các sản phẩm diệt sinh vật, gồm chất khử trùng hóa học dùng trong xử lý nước. Sản phẩm này là chất hoặc hỗn hợp nhằm tiêu diệt, xua đuổi, làm vô hại, ngăn hoạt động hoặc kiểm soát sinh vật có hại bằng cách khác với tác động vật lý hoặc cơ học.

  • Mục đích: Bảo đảm sản phẩm diệt sinh vật hiệu quả và an toàn cho người, động vật, môi trường khi sử dụng đúng.
  • Quy trình cấp phép: Phê duyệt hoạt chất và cấp phép sản phẩm là hai bước khác nhau. Chất khử trùng nước uống thuộc loại sản phẩm PT5. Kiểm tra sản phẩm cụ thể, hoạt chất, mục đích được phép, thị trường và quy định chuyển tiếp quốc gia áp dụng; phê duyệt một chất không tự động cho phép mọi công thức hay cách sử dụng.
  • Ý nghĩa: Đơn vị vận hành phải tuân thủ cấp phép và hướng dẫn sản phẩm cùng yêu cầu chất lượng nước uống. Sản phẩm được phê duyệt không bảo đảm hiệu quả cho mọi nước đầu vào, liều lượng hoặc thời gian tiếp xúc.

Để biết thêm về làm sạch nước, xem Chuẩn bị nước uống.

Gợi ý kỹ thuật AquaChain

Khi thiết kế hoặc nâng cấp khử trùng, đánh giá đồng thời bất hoạt vi sinh và hình thành DBP, nhất là sau đổi nguồn nước hoặc chất khử trùng. Xác nhận liều lượng, điều kiện tiếp xúc và giám sát theo nước thô thực tế, gồm trihalomethane và axit haloacetic khi áp dụng; nghiên cứu DBP không thay thế xác nhận vi sinh hoặc kiểm soát vận hành cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Q1: Mục tiêu chính của khử trùng nước uống trong EU là gì?

A1: Mục tiêu chính là loại bỏ hoặc bất hoạt vi sinh vật gây bệnh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước bệnh qua nước, đồng thời đáp ứng giới hạn DBP.

Q2: Vì sao các nước EU sử dụng các chất khử trùng khác nhau?

A2: Lựa chọn phụ thuộc vào chất lượng nước thô, hạ tầng lịch sử, yêu cầu quản lý địa phương, chi phí, nhận thức công chúng và nhu cầu giảm phụ phẩm khử trùng.

Q3: Quy định sản phẩm diệt sinh vật ảnh hưởng đến đơn vị xử lý nước EU thế nào?

A3: Đơn vị vận hành cần kiểm tra sản phẩm và cách dùng dự kiến được phép tại thị trường liên quan, gồm quy định chuyển tiếp, rồi tuân thủ điều kiện sử dụng. Chỉ phê duyệt hoạt chất là chưa đủ; phải xử lý cả cấp phép sản phẩm và tuân thủ nước uống.

Tài liệu tham khảo