Trở về danh mục thuật ngữ

Thuật ngữ xử lý nước

Hướng dẫn nước uống WHO: tham khảo hóa học lịch sử

Các mục tham khảo hóa học lịch sử liên quan đến hướng dẫn nước uống WHO, phạm vi và khuôn khổ hướng dẫn hiện hành.

Giới thiệu hướng dẫn của WHO

Hướng dẫn nước uống của WHO hỗ trợ tiêu chuẩn quốc gia và quản lý rủi ro mang tính phòng ngừa. Bài viết giữ lại một so sánh hóa học lịch sử chọn lọc liên quan đến ấn bản thứ hai năm 1993, không phải bảng hướng dẫn mới nhất. Ấn bản thứ tư tổng hợp hiện hành gồm các phụ lục bổ sung thứ nhất, thứ hai và thứ ba, xuất bản năm 2026.

Dùng ấn bản WHO hiện hành và tài liệu từng hóa chất để đánh giá hiện nay, cùng luật quốc gia áp dụng. Cột nồng độ minh họa không phải khoảng bình thường chung cho nước ngọt. Các mục tham khảo còn gồm tính chấp nhận về cảm quan hoặc vận hành, không được nhầm với giới hạn sức khỏe; “Không có giá trị hướng dẫn” không xác nhận vô hại.

Để có góc nhìn rộng hơn về chất lượng nước uống, xem Tiêu chuẩn nước uống.

Các chất vô cơ trong nước uống

Các nguyên tố và hợp chất vô cơ trong nước uống có thể đến từ địa chất tự nhiên, dòng chảy nông nghiệp hoặc xả thải công nghiệp. Hướng dẫn WHO đặt các giá trị dựa trên sức khỏe để giảm rủi ro tiềm tàng.

Nguyên tố/chấtKý hiệu/công thứcNồng độ được nêu để minh họa (không phải khoảng chung)Mục tham khảo lịch sử
NhômAl0.2 mg/L (0.2 ppm)Không có giá trị hướng dẫn
Amoniac/amoniNH₃/NH₄⁺< 0.2 mg/L (đến 0.3 mg/L trong nước kỵ khí)Không có giá trị hướng dẫn
AntimonSb< 4 µg/L (4 ppb)0.005 mg/L (5 ppb)
AsenAs0.01 mg/L (10 ppb)0.01 mg/L (10 ppb)
AmiăngKhông có giá trị hướng dẫn
BariBa0.3 mg/L (0.3 ppm)0.7 mg/L (0.7 ppm)
BeriBe< 1 µg/L (1 ppb)Không có giá trị hướng dẫn
BoB< 1 mg/L (1 ppm)0.3 mg/L (0.3 ppm)
CadimiCd< 1 µg/L (1 ppb)0.003 mg/L (3 ppb)
CloruaCl⁻250 mg/L (250 ppm)Không có giá trị sức khỏe; có thể nhận ra vị ở mức trên khoảng 250 mg/L
CromCr³⁺, Cr⁶⁺< 2 µg/L (2 ppb)0.05 mg/L (50 ppb)
MàuKhông được nêuKhông có giá trị hướng dẫn
ĐồngCu2 mg/L (2 ppm)2 mg/L (2 ppm)
XyanuaCN⁻0.07 mg/L (70 ppb)
Oxy hòa tanO₂Không có giá trị hướng dẫn
FloruaF< 1.5 mg/L (đến 10 mg/L)1.5 mg/L (1.5 ppm)
Độ cứngmg/L CaCO₃Không có giá trị hướng dẫn
Hydro sulfuaH₂SKhông có giá trị hướng dẫn
SắtFe0.5 - 50 mg/L (0.5 - 50 ppm)Không có giá trị hướng dẫn
ChìPb0.01 mg/L (10 ppb)
ManganMn0.5 mg/L (0.5 ppm)0.5 mg/L (500 ppb), tạm thời năm 1993
Thủy ngânHg< 0.5 µg/L (0.5 ppb)0.001 mg/L (1 ppb)
MolypdenMo< 0.01 mg/L (10 ppb)0.07 mg/L (70 ppb)
NikenNi< 0.02 mg/L (20 ppb)0.02 mg/L (20 ppb)
Nitrat và nitritNO₃⁻, NO₂⁻Tùy địa điểm; đo riêngNitrat: 50 mg/L tính theo nitrat; nitrit: 3 mg/L tính theo nitrit, tạm thời năm 1993; không phải tổng nitơ
Độ đụcKhông được nêuKhông có giá trị hướng dẫn
pHKhông có giá trị hướng dẫn
SelenSe< 0.01 mg/L (10 ppb)0.01 mg/L (10 ppb)
BạcAg5 – 50 µg/L (5 – 50 ppb)Không có giá trị hướng dẫn
NatriNa< 20 mg/L (20 ppm)Không có giá trị sức khỏe; xem xét vị ở khoảng 200 mg/L
SulfatSO₄²⁻500 mg/L (500 ppm)Không có giá trị sức khỏe; đánh giá nguồn trên 500 mg/L với cơ quan y tế
Thiếc vô cơSnKhông có giá trị hướng dẫn
TDS (tổng chất rắn hòa tan)Không có giá trị hướng dẫn
UraniUKhông có giá trị sức khỏe hóa học năm 1993; khoảng 0.14 mg/L urani tự nhiên là giá trị tương đương bức xạ, không phải giới hạn hóa học hiện hành
KẽmZn3 mg/L (3 ppm)Không có giá trị sức khỏe; vấn đề chấp nhận ở mức trên khoảng 3 mg/L

Hợp chất hữu cơ trong nước uống

Hợp chất hữu cơ có thể vào nước nguồn qua hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và dòng chảy đô thị. Hướng dẫn WHO đưa ra giá trị cho nhiều chất ô nhiễm hữu cơ.

Ankan clo hóa

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
Cacbon tetracloruaCCl₄2 µg/L (2 ppb)
DichloromethaneCH₂Cl₂20 µg/L (20 ppb)
1,1-dichloroethaneC₂H₄Cl₂Không có giá trị hướng dẫn
1,2-dichloroethaneClCH₂CH₂Cl30 µg/L (30 ppb)
1,1,1-trichloroethaneCH₃CCl₃2000 µg/L (2000 ppb)

Ethen clo hóa

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
1,1-dichloroetheneC₂H₂Cl₂30 µg/L (30 ppb)
1,2-dichloroetheneC₂H₂Cl₂50 µg/L (50 ppb)
TrichloroetheneC₂HCl₃70 µg/L (70 ppb)
TetrachloroetheneC₂Cl₄40 µg/L (40 ppb)

Hydrocacbon thơm

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
BenzenC₆H₆10 µg/L (10 ppb)
ToluenC₇H₈700 µg/L (700 ppb)
XylenC₈H₁₀500 µg/L (500 ppb)
EtylbenzenC₈H₁₀300 µg/L (300 ppb)
StyrenC₈H₈20 µg/L (20 ppb)

Hydrocacbon thơm đa vòng (PAHs)

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
Benzo(a)pyrenC₂₀H₁₂0.7 µg/L (0.7 ppb)

Mục 0.7 µg/L chỉ benzo(a)pyren, không phải tổng tất cả PAHs. Các PAHs khác có bằng chứng khác nhau và không thể biểu diễn bằng một công thức phân tử.

Benzen clo hóa

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
Monochlorobenzene (MCB)C₆H₅Cl300 µg/L (300 ppb)
1,2-dichlorobenzene (1,2-DCB)C₆H₄Cl₂1000 µg/L (1000 ppb)
1,3-dichlorobenzene (1,3-DCB)C₆H₄Cl₂Không có giá trị hướng dẫn
1,4-dichlorobenzene (1,4-DCB)C₆H₄Cl₂300 µg/L (300 ppb)
Trichlorobenzene (TCBs)C₆H₃Cl₃20 µg/L (20 ppb)

Các thành phần hữu cơ khác

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
Di(2-ethylhexyl) adipat (DEHA)C₂₂H₄₂O₄80 µg/L (80 ppb)
Di(2-ethylhexyl) phthalat (DEHP)C₂₄H₃₈O₄8 µg/L (8 ppb)
AcrylamideC₃H₅NO0.5 µg/L (0.5 ppb)
Epichlorohydrin (ECH)C₃H₅ClO0.4 µg/L (0.4 ppb)
Hexachlorobutadiene (HCBD)C₄Cl₆0.6 µg/L (0.6 ppb)
Axit ethylenediaminetetraacetic (EDTA)C₁₀H₁₆N₂O₈200 µg/L (200 ppb)
Axit nitrilotriacetic (NTA)N(CH₂COOH)₃200 µg/L (200 ppb)

Hợp chất thiếc hữu cơ

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
Hợp chất dialkyl thiếcR₂SnX₂Không có giá trị hướng dẫn
Oxit tributyltin (TBTO)C₂₄H₅₄OSn₂2 µg/L (2 ppb)

Thuốc bảo vệ thực vật trong nước uống

Thuốc bảo vệ thực vật được dùng rộng rãi trong nông nghiệp, có thể ô nhiễm nước nguồn qua dòng chảy và thấm rửa. WHO đưa ra hướng dẫn cho nhiều chất do ảnh hưởng sức khỏe tiềm tàng.

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
AlachlorC₁₄H₂₀ClNO₂20 µg/L (20 ppb)
AldicarbC₇H₁₄N₂O₂S10 µg/L (10 ppb)
Aldrin và dieldrinC₁₂H₈Cl₆ / C₁₂H₈Cl₆O0.03 µg/L (0.03 ppb)
AtrazineC₈H₁₄ClN₅2 µg/L (2 ppb)
BentazoneC₁₀H₁₂N₂O₃S30 µg/L (30 ppb)
CarbofuranC₁₂H₁₅NO₃5 µg/L (5 ppb)
ChlordaneC₁₀H₆Cl₈0.2 µg/L (0.2 ppb)
ChlorotoluronC₁₀H₁₃ClN₂O30 µg/L (30 ppb)
DDTC₁₄H₉Cl₅2 µg/L (2 ppb)
1,2-dibromo-3-chloropropaneC₃H₅Br₂Cl1 µg/L (1 ppb)
Axit 2,4-dichlorophenoxyacetic (2,4-D)C₈H₆Cl₂O₃30 µg/L (30 ppb)
1,2-dichloropropaneC₃H₆Cl₂Không có giá trị hướng dẫn
1,3-dichloropropaneC₃H₆Cl₂Không có giá trị hướng dẫn
1,3-dichloropropeneC₃H₄Cl₂20 µg/L (20 ppb)
Etylen dibromua (EDB)BrCH₂CH₂BrKhông có giá trị hướng dẫn
Heptachlor và heptachlor epoxitC₁₀H₅Cl₇ / C₁₀H₅Cl₇O0.03 µg/L (0.03 ppb)
Hexachlorobenzene (HCB)C₆Cl₆1 µg/L (1 ppb)
IsoproturonC₁₂H₁₈N₂O9 µg/L (9 ppb)
LindaneC₆H₆Cl₆2 µg/L (2 ppb)
MCPAC₉H₉ClO₃2 µg/L (2 ppb)
Methoxychlor(C₆H₄OCH₃)₂CHCCl₃20 µg/L (20 ppb)
MetolachlorC₁₅H₂₂ClNO₂10 µg/L (10 ppb)
MolinateC₉H₁₇NOS6 µg/L (6 ppb)
PendimethalinC₁₃H₁₉O₄N₃20 µg/L (20 ppb)
Pentachlorophenol (PCP)C₆HCl₅O9 µg/L (9 ppb)
PermethrinC₂₁H₂₀Cl₂O₃20 µg/L (20 ppb)
PropanilC₉H₉Cl₂NO20 µg/L (20 ppb)
PyridateC₁₉H₂₃ClN₂O₂S100 µg/L (100 ppb)
SimazineC₇H₁₂ClN₅2 µg/L (2 ppb)
TrifluralinC₁₃H₁₆F₃N₃O₄20 µg/L (20 ppb)

Thuốc diệt cỏ chlorophenoxy (không gồm 2,4-D và MCPA)

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
2,4-DBC₁₀H₁₀Cl₂O₃90 µg/L (90 ppb)
DichlorpropC₉H₈Cl₂O₃100 µg/L (100 ppb)
FenopropC₉H₇Cl₃O₃9 µg/L (9 ppb)
MCPBC₁₁H₁₃ClO₃Không có giá trị hướng dẫn
MecopropC₁₀H₁₁ClO₃10 µg/L (10 ppb)
2,4,5-TC₈H₅Cl₃O₃9 µg/L (9 ppb)

Chất khử trùng và phụ phẩm khử trùng

Chất khử trùng thiết yếu trong xử lý nước uống, nhưng có thể phản ứng với chất hữu cơ tự nhiên tạo phụ phẩm khử trùng (DBPs), trong đó một số có thể gây hại.

Chất khử trùng

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
MonochloraminNH₂Cl3 mg/L (3 ppm)
CloCl₂5 mg/L (5 ppm)
Clo dioxitClO₂Không có giá trị hướng dẫn
IotI₂Không có giá trị hướng dẫn

Phụ phẩm khử trùng

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
BromatBrO₃⁻25 µg/L (25 ppb)
ChloratClO₃⁻Không có giá trị hướng dẫn
ChloritClO₂⁻200 µg/L (200 ppb)
FormaldehydeHCHO900 µg/L (900 ppb)
Hợp chất MX (3-Chloro-4-dichloromethyl-5-hydroxy-2(5H)-furanone)C₅H₃Cl₃O₃Không có giá trị hướng dẫn
Xyanogen cloruaClCN70 µg/L (70 ppb)
ChloropicrinCCl₃NO₂Không có giá trị hướng dẫn

Chlorophenol

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
2-chlorophenol (2-CP)C₆H₅ClOKhông có giá trị hướng dẫn
2,4-dichlorophenol (2,4-DCP)C₆H₄Cl₂OKhông có giá trị hướng dẫn
2,4,6-trichlorophenol (2,4,6-TCP)C₆H₃Cl₃O200 µg/L (200 ppb)

Trihalomethane

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
BromoformCHBr₃100 µg/L (100 ppb)
DibromochloromethaneCHBr₂Cl100 µg/L (100 ppb)
BromodichloromethaneCHBrCl₂60 µg/L (60 ppb)
ChloroformCHCl₃200 µg/L (200 ppb)

Axit axetic clo hóa

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
Axit monochloroaceticC₂H₃ClO₂Không có giá trị hướng dẫn
Axit dichloroaceticC₂H₂Cl₂O₂50 µg/L (50 ppb)
Axit trichloroaceticC₂HCl₃O₂100 µg/L (100 ppb)
Chloral hydrat (trichloroacetaldehyde)CCl₃CH(OH)₂10 µg/L (10 ppb)
ChloroacetoneC₃H₅OClKhông có giá trị hướng dẫn

Acetonitrile halogen hóa

ChấtCông thứcMục tham khảo lịch sử
DichloroacetonitrileC₂HCl₂N90 µg/L (90 ppb)
DibromoacetonitrileC₂HBr₂N100 µg/L (100 ppb)
BromochloroacetonitrileC₂HBrClNKhông có giá trị hướng dẫn
TrichloroacetonitrileC₂Cl₃N1 µg/L (1 ppb)

Gợi ý kỹ thuật AquaChain

Lập kế hoạch lấy mẫu theo mức dễ tổn thương của nước nguồn và xử lý thực tế. Khi dùng clo hóa, đánh giá DBPs như trihalomethane và axit haloacetic tại các điểm phân phối phù hợp, sử dụng phòng thử nghiệm có năng lực và phương pháp được xác nhận. Hướng dẫn WHO hỗ trợ công việc này, còn tuân thủ có tính pháp lý theo luật địa phương; bảng hóa học không thay thế kiểm soát vi sinh.

Câu hỏi thường gặp

Q: Mục đích chính của Hướng dẫn chất lượng nước uống WHO là gì? A: Hướng dẫn là tài liệu tham khảo quốc tế để thúc đẩy và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, cung cấp cơ sở khoa học cho tiêu chuẩn chất lượng nước uống quốc gia và chiến lược quản lý rủi ro.

Q: Hướng dẫn này có ràng buộc pháp lý ở mọi quốc gia không? A: Không. Hướng dẫn WHO không có tính ràng buộc pháp lý; các nước điều chỉnh khuyến nghị thành quy định quốc gia theo điều kiện, nguồn lực và ưu tiên địa phương.

Q: Vì sao một số chất có mục “Không có giá trị hướng dẫn”? A: Thiếu giá trị hướng dẫn có thể do chưa đủ bằng chứng, phơi nhiễm thấp ở nồng độ dự kiến, hoặc mối quan tâm chủ yếu về vận hành hay tính chấp nhận. Điều này không kết luận an toàn trong mọi trường hợp. Kiểm tra lý do trong tài liệu hiện hành tương ứng và đánh giá phơi nhiễm thực tế.

Tài liệu tham khảo