Nước thải chứa dầu, phổ biến trong nhiều ngành công nghiệp, tạo ra thách thức môi trường đáng kể do có thể ảnh hưởng đến nước mặt và hệ thống thoát nước. Các cơ quan quản lý trên thế giới đặt yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng nước thải xả ra, đặc biệt đối với hàm lượng dầu khoáng và chất rắn lơ lửng. Xử lý hiệu quả rất quan trọng để đáp ứng quy định, đồng thời cho phép tái sử dụng nguồn nước có giá trị trong các quy trình công nghiệp.
Chẳng hạn, một số khung quy định như nghị quyết xả thải trước đây của Hà Lan thường nêu giới hạn dầu khoáng thấp đến 20 miligam mỗi lít (mg/L, hoặc 20 phần triệu theo khối lượng) và hạt không hòa tan ở mức 100 mg/L (100 phần triệu theo khối lượng). Đáp ứng những yêu cầu chặt chẽ này thường cần phương pháp xử lý nhiều công đoạn.
Tách sơ bộ nước thải chứa dầu
Bước xử lý đầu tiên đối với nước thải chứa dầu thường là quá trình phân tách vật lý.
Tách dầu–nước bằng cơ học
Có thể loại bỏ hiệu quả một phần đáng kể dầu tự do và dầu phân tán khỏi nước thải bằng thiết bị tách dầu–nước cơ học. Những thiết bị này dựa trên chênh lệch trọng lực hoặc nguyên lý kết tụ giọt để tách giọt dầu khỏi nước, cho phép loại bỏ tương đối đơn giản pha dầu khối lượng lớn.
Xử lý nâng cao đối với nhũ tương được ổn định bằng hóa học
Mặc dù tách cơ học hiệu quả với dầu tự do, nhũ tương dầu trong nước được ổn định bằng hóa học cần kỹ thuật tiên tiến hơn để làm sạch.
Lọc màng
Dung dịch dầu/nước được ổn định bằng hóa học thường tạo nhũ tương bền, khó xử lý bằng phương pháp truyền thống. Lọc màng là công nghệ phù hợp cho ứng dụng này. Đặc biệt, màng siêu lọc (UF) có hiệu quả cao trong tách các giọt dầu mịn và chất rắn lơ lửng khỏi nước, tạo dòng nước thấm chất lượng cao.
Xử lý sau đối với hợp chất hữu cơ
Ngay cả sau lọc màng, một số hợp chất hữu cơ hòa tan vẫn có thể còn trong nước thấm, hạn chế khả năng đáp ứng một số ứng dụng tái sử dụng.
Xử lý ozone
Để tiếp tục làm sạch nước thấm siêu lọc, đặc biệt để loại bỏ hợp chất hữu cơ còn lại, có thể sử dụng ozone (O₃). Nghiên cứu cho thấy tiền xử lý hoặc xử lý sau bằng ozone có thể cải thiện đáng kể chất lượng nước thấm UF, giúp đáp ứng tái sử dụng làm nước công nghệ. Ozone là chất oxy hóa mạnh, phân hủy phân tử hữu cơ thành hợp chất đơn giản hơn, thường có thể phân hủy sinh học.
Gợi ý kỹ thuật từ AquaChain
Khi thiết kế hệ thống lọc màng cho nước thải chứa dầu, luôn xem xét quy trình vệ sinh tại chỗ (CIP) định kỳ. Chất bám bẩn dầu có thể làm giảm nhanh thông lượng màng; vì vậy, áp dụng chế độ CIP vững chắc với chất vệ sinh phù hợp, chẳng hạn dung dịch kiềm cho dầu hữu cơ và dung dịch axit cho cặn vô cơ, rất quan trọng để duy trì hiệu suất hệ thống lâu dài và tuổi thọ màng.
Câu hỏi thường gặp
Q1: Những thách thức chính khi xử lý nước thải chứa dầu là gì? A1: Các thách thức chính gồm nhũ tương dầu trong nước bền, nồng độ dầu biến động và yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt về dầu và chất rắn lơ lửng khi xả thải hoặc tái sử dụng.
Q2: Có thể xử lý mọi loại nước thải chứa dầu bằng lọc màng không? A2: Lọc màng, đặc biệt siêu lọc, có hiệu quả cao với nhũ tương dầu trong nước bền và chất rắn lơ lửng. Tuy nhiên, loại màng cụ thể và các bước tiền xử lý có thể khác nhau tùy đặc tính dầu và thành phần tổng thể của nước thải.
Q3: Vì sao dùng ozone sau siêu lọc trong xử lý nước thải chứa dầu? A3: Ozone được dùng để oxy hóa và loại bỏ các hợp chất hữu cơ hòa tan có thể đi qua màng siêu lọc, tiếp tục cải thiện chất lượng nước để đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt cho tái sử dụng nước công nghệ hoặc xả ra môi trường.