Trở về danh mục thuật ngữ

Thuật ngữ xử lý nước

Khử trùng hồ bơi: bảo đảm chất lượng nước và an toàn người bơi

Tìm hiểu thông số quan trọng, phương pháp khử trùng và các lưu ý hóa chất để duy trì vệ sinh nước hồ bơi và bảo đảm an toàn người bơi.

Nhu cầu thiết yếu của khử trùng hồ bơi

Nước hồ bơi liên tục tiếp xúc chất ô nhiễm. Người bơi đưa vào vi sinh vật, chất thải cơ thể và các vật chất khác với lượng thay đổi theo vệ sinh và hoạt động. Khử trùng hiệu quả rất quan trọng để bảo đảm an toàn người bơi và ngăn lây lan bệnh qua nước. Duy trì dư lượng chất khử trùng phù hợp cùng lọc, tuần hoàn và vệ sinh người bơi; một số mầm bệnh có sức đề kháng cao có thể tồn tại ngay cả trong hồ được duy trì tốt.

Yêu cầu đối với chất khử trùng hồ bơi

Khác với khử trùng nước uống, chất khử trùng hồ bơi phải duy trì hoạt tính ngay trong hồ, liên tục đối phó chất ô nhiễm và vi sinh vật mới do người bơi đưa vào. Các yêu cầu chính của chất khử trùng hồ bơi hiệu quả gồm:

  • An toàn: Sử dụng trong giới hạn nồng độ áp dụng và với biện pháp kiểm soát thao tác hóa chất để giảm kích ứng, phơi nhiễm.
  • Hiệu quả: Có hoạt tính ngay ở nồng độ thấp.
  • Hoạt tính dư: Giữ hoạt tính theo thời gian để bảo vệ liên tục.
  • Khả năng đo: Dễ phát hiện và định lượng để giám sát chính xác.
  • Dễ sử dụng: Châm hóa chất an toàn và thao tác đơn giản.
  • Dư lượng ổn định: Phải duy trì nồng độ dư đo được trong nước.

Các phương pháp khử trùng phổ biến và lưu ý hóa chất

Các hợp chất gốc chlorine là chất khử trùng và oxy hóa được dùng phổ biến nhất trong hồ bơi nhờ hiệu quả và đặc tính duy trì dư lượng.

Sử dụng chlorine

Sodium hypochlorite thường được dùng cho cả oxy hóa và khử trùng. Tuy nhiên, châm hóa chất này có xu hướng làm pH nước tăng. Đối với chlorine (axit hypochlorous, HOCl, và hypochlorite, OCl-), pH thấp hơn làm tăng tỷ phần HOCl nhưng cũng ảnh hưởng ăn mòn và sự thoải mái của người bơi. CDC khuyến cáo pH 7.0–7.8; khi cần, điều chỉnh pH có kiểm soát và châm tại điểm riêng.

Chlorine phản ứng với chất thải cơ thể chứa nitơ để tạo các hợp chất chlorine kết hợp, gồm chloramine; đây không đơn giản là bằng chứng dư thừa chlorine tự do. Chloramine trong không khí có thể gây kích ứng mắt và hô hấp.

Vai trò của pH trong hiệu quả chlorine

pH nước hồ bơi rất quan trọng đối với hiệu quả chlorine. Axit hypochlorous (HOCl) khử trùng mạnh hơn nhiều so với dạng phân ly của nó, ion hypochlorite (OCl⁻). Cân bằng giữa hai dạng này phụ thuộc mạnh vào pH. Các tỷ lệ phần trăm dưới đây là giá trị minh họa gần đúng; nhiệt độ và axit cyanuric làm thay đổi hóa học nước.

Giá trị pHTỷ lệ chlorine tự do ở dạng HOCl
7.070%
8.020%

CDC khuyến cáo pH 7.0 đến 7.8, cân bằng giữa khử trùng, vật liệu và sự thoải mái của người bơi. Người vận hành hồ bơi công cộng nên kiểm tra pH và chất khử trùng ít nhất hai lần mỗi ngày, thường xuyên hơn khi sử dụng đông, đồng thời tuân thủ yêu cầu địa phương áp dụng.

Thông số vận hành và hướng dẫn

Duy trì hóa học nước phù hợp rất quan trọng để khử trùng hiệu quả và người bơi thoải mái.

Giới hạn nồng độ chlorine

Các mức tối thiểu sau là hướng dẫn của CDC, không phải bảng pháp lý áp dụng chung. Tuân thủ quy định hồ bơi địa phương và nhãn sản phẩm khử trùng về khoảng vận hành, giới hạn trên; dư lượng không đủ làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

Điều kiệnChlorine tự do tối thiểuChlorine tự do tối đa
Hồ không dùng axit cyanuric1.0 mg/L (ppm)Nhãn sản phẩm và quy định địa phương
Có axit cyanuric (chất ổn định)2.0 mg/L (ppm)Nhãn sản phẩm và quy định địa phương
Bồn tắm nóng; không dùng axit cyanuric3.0 mg/L (ppm)Nhãn sản phẩm và quy định địa phương

Nhiệt độ và độ ẩm

Hồ bơi thường vận hành ở nhiệt độ nước và không khí cao hơn, thường kèm độ ẩm cao. Những điều kiện này có thể ảnh hưởng hoạt tính chất khử trùng và sự hình thành sản phẩm phụ khử trùng.

Sản phẩm phụ khử trùng

  • Khí chlorine: Trộn trực tiếp hypochlorite với axit có thể giải phóng khí chlorine độc. Tách riêng hóa chất và điểm châm, trang bị liên động lưu lượng và tuân thủ quy trình ứng phó khi vô tình phát thải; điều chỉnh pH có kiểm soát bình thường không phải lý do chấp nhận phát sinh khí.
  • Chloramine: Hình thành từ phản ứng giữa urea (từ chất thải cơ thể) và chất khử trùng chứa chlorine; chloramine cũng gây ăn mòn, tạo "mùi chlorine" và kích ứng thường gặp ở hồ bơi.

Gợi ý kỹ thuật AquaChain

Luôn đo cả chlorine tự do và chlorine tổng. Hiệu số cho chlorine kết hợp, không phải phép đo riêng từng chloramine trong không khí. CDC cho biết nhiều cơ quan y tế sử dụng giới hạn 0.4 mg/L (ppm) hoặc thấp hơn; tuân thủ giới hạn áp dụng và đánh giá cả thông gió. Nếu cần châm chlorine khắc phục, đóng hồ, thông gió và khôi phục khoảng vận hành được phép trước khi mở lại.

Câu hỏi thường gặp

Q1: Vì sao cần dư lượng chất khử trùng trong hồ bơi?

A1: Dư lượng chất khử trùng quan trọng vì người bơi liên tục đưa chất ô nhiễm và vi sinh vật vào nước hồ. Dư lượng này bảo đảm khử trùng tiếp diễn, bảo vệ trước các mầm bệnh đi vào giữa các chu kỳ xử lý.

Q2: pH ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả chlorine trong hồ bơi?

A2: pH ảnh hưởng trực tiếp cân bằng giữa axit hypochlorous (HOCl), dạng chlorine hiệu quả nhất, và ion hypochlorite (OCl⁻) kém hiệu quả hơn. CDC khuyến cáo pH 7.0 đến 7.8 để cân bằng khử trùng, kiểm soát ăn mòn và sự thoải mái của người bơi; điều này không khẳng định tỷ phần HOCl cao nhất xuất hiện trên toàn khoảng đó.

Q3: Chloramine là gì và vì sao đáng lo trong hồ bơi?

A3: Chloramine hình thành khi chlorine phản ứng với hợp chất chứa nitơ (như urea trong mồ hôi và nước tiểu) do người bơi đưa vào. Chúng đáng lo vì gây kích ứng mắt, da, vấn đề hô hấp và góp phần tạo mùi "chlorine" mạnh thường thấy ở hồ bơi, đồng thời khử trùng kém hơn chlorine tự do.

Tài liệu tham khảo: CDC: xử lý hồ bơi gia đình, pH và chlorine tự do; CDC: vận hành và giám sát hồ bơi công cộng; CDC: chloramine, thông gió và xử lý khắc phục.