Trở về danh mục thuật ngữ

Thuật ngữ xử lý nước

Giảm cáu cặn silica trong nồi hơi: hướng dẫn kỹ thuật

Tìm hiểu thách thức silica trong nước nồi hơi, tác động đến hệ thống hơi và chiến lược phòng ngừa, kiểm soát hiệu quả để bảo đảm hiệu suất nồi hơi tối ưu.

Silica, thành phần phổ biến của nguồn nước tự nhiên, gây thách thức đáng kể cho vận hành nồi hơi do khả năng cáu cặn và lắng đọng. Hướng dẫn kỹ thuật này trình bày đặc điểm silica, hành vi trong hệ thống nồi hơi và chiến lược phòng ngừa, kiểm soát hiệu quả.

Tìm hiểu silica trong hệ thống nước

Silica (SiO₂) có trong mọi nguồn cấp nước tự nhiên, từ dưới 1 phần triệu (ppm) đến trên 100 ppm. Trong mưa, mưa đá và tuyết, nồng độ thường từ 1 đến 2.8 ppm. Nguồn nước mặt và ngầm có thể có mức silica từ 1 đến 107 ppm. Cần phân biệt silica tan và silica trong chất lơ lửng. Dù có thể loại silica lơ lửng bằng keo tụ và lọc, các quá trình này ít ảnh hưởng đến silica tan.

Vấn đề silica trong nồi hơi

Silica khác biệt trong các muối nước nồi hơi vì có thể bay hơi ở áp suất dưới 2400 pound mỗi inch vuông dư (psig), hoặc 165.5 bar (áp suất dư), với bay hơi đã quan sát ở áp suất thấp đến 400 psig (27.6 bar (áp suất dư)). Tính dễ bay hơi dẫn đến cuốn theo vào pha hơi, gây vấn đề lắng đọng, đặc biệt trong tuabin.

Đặc điểm lắng đọng silica

Cáu cặn silica thường:

  • Cứng và dạng thủy tinh: Khiến rất khó loại bỏ.
  • Bám dính: Liên kết mạnh với bề mặt.
  • Dẫn nhiệt kém: Ngay cả lớp rất mỏng có thể giảm đáng kể hiệu suất truyền nhiệt, gây quá nhiệt cục bộ và có khả năng hỏng ống.

Lắng đọng hình thành khi hơi chứa silica bay hơi nguội đi trong giãn nở, như ở các tầng tuabin. Khi hình thành, lắng đọng có thể làm giảm nghiêm trọng hiệu suất và công suất tuabin.

Yếu tố ảnh hưởng silica cuốn theo

Điều kiện ảnh hưởng silica cuốn theo pha hơi đã được ghi nhận đầy đủ. Với hệ thống nồi hơi dùng nước bổ sung khử khoáng hoặc chưng cất, silica phân bố giữa nước nồi hơi và hơi theo tỷ lệ xác định. Tỷ lệ chịu ảnh hưởng của:

  • Áp suất nước: Tỷ lệ silica trong hơi so với nước nồi hơi tăng khi áp suất tăng.
  • pH nước nồi hơi: Tỷ lệ phân bố có thể giảm khi pH tăng trong điều kiện hóa học liên quan. Khoảng pH cao được báo cáo như 11.3 đến 12.1 không phải khuyến nghị vận hành chung; chương trình nước nồi hơi được phê duyệt và giới hạn ăn mòn kiềm chi phối điều chỉnh pH.

Chiến lược kiểm soát silica

Quản lý silica hiệu quả rất quan trọng để ngăn vấn đề vận hành và duy trì độ tin cậy nồi hơi, tuabin.

Mức silica mục tiêu

Dùng giới hạn độ tinh khiết hơi quy định cho tuabin, nồi hơi và chế độ vận hành. Mục tiêu silica trong hơi dưới 0.02 ppm có trong tài liệu nhà máy trước đây, nhưng không áp dụng chung. Nếu 0.02 ppm là mục tiêu được phê duyệt, xác định silica nước nồi hơi cho phép theo áp suất, hóa học và cuốn theo; hướng dẫn IAPWS hiện tại và yêu cầu thiết bị có thể cần giới hạn khác.

Biện pháp kiểm soát chính

  1. Duy trì silica nước nồi hơi thấp: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Chiến lược gồm:
    • Xử lý bên ngoài nước bổ sung: Dùng công nghệ như thẩm thấu ngược, khử khoáng (trao đổi ion) hoặc bay hơi để giảm silica trong nước bổ sung đầu vào.
    • Theo dõi và kiểm soát nước ngưng: Theo dõi kỹ ô nhiễm nước ngưng và thực hiện khắc phục để ngăn nước ngưng nhiễm bẩn trở lại nồi hơi, đưa thêm silica vào.
  2. Xả đáy nồi hơi: Nếu silica bất ngờ vào nước nồi hơi, tăng xả đáy thường là hành động khắc phục. Điều này giảm nồng độ chất rắn hòa tan, gồm silica, trong nước nồi hơi.
  3. Theo dõi chủ động: Phân tích định kỳ silica trong nước bổ sung, nước nồi hơi và hơi thiết yếu để phát hiện vượt ngưỡng sớm và điều chỉnh kịp thời.

Hậu quả bám bẩn silica không được kiểm soát

Dù rửa nước đôi khi có thể khôi phục công suất tuabin do muối tan trong nước, cách này phần lớn không hiệu quả với lắng đọng silica. Silica tạo hợp chất không tan trong nước. Khi tuabin bám bẩn silica, cần phương pháp vệ sinh mạnh hơn khi dừng máy, thường gồm phun vật liệu mài như nhôm oxit hoặc vật liệu mềm khác.

Gợi ý kỹ thuật AquaChain

Khi xử lý silica nước nồi hơi cao kéo dài dù xử lý bên ngoài đầy đủ, luôn kiểm tra tính toàn vẹn đường hồi nước ngưng để tìm rò rỉ nước làm mát tiềm ẩn, đặc biệt hệ thống làm mát một lần hoặc nguồn nước làm mát silica cao. Ngay cả rò rỉ nhỏ cũng có thể đưa lượng silica đáng kể vào.

Câu hỏi thường gặp

Q1: Vì sao silica gây vấn đề hơn chất rắn hòa tan khác trong nồi hơi?

A1: Silica khác biệt vì bay hơi ở áp suất nồi hơi phổ biến, cho phép bị cuốn theo hơi và tạo lắng đọng cứng, cách nhiệt trên cánh tuabin và ống quá nhiệt, trong khi phần lớn chất rắn hòa tan khác chủ yếu cô đặc trong nước nồi hơi.

Q2: Phương pháp chính để loại silica tan khỏi nước bổ sung nồi hơi là gì?

A2: Phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất để loại silica tan khỏi nước bổ sung là thẩm thấu ngược (RO) và khử khoáng (trao đổi ion), đặc biệt thiết bị khử khoáng lớp hỗn hợp có thể đạt silica rất thấp.

Q3: pH nước nồi hơi ảnh hưởng silica cuốn theo thế nào?

A3: pH cao hơn có thể giảm silica cuốn theo pha hơi trong điều kiện liên quan, nhưng pH phải nằm trong chương trình hóa học nước được phê duyệt. Tăng độ kiềm không phân biệt có thể gây ăn mòn kiềm và nguy cơ khác; xác nhận kiểm soát silica phụ thuộc áp suất và cuốn theo cơ học riêng.


Xem thêm: Cáu cặn trong nồi hơi

Tài liệu tham khảo