Trở về danh mục thuật ngữ

Thuật ngữ xử lý nước

Ứng dụng ozone trong xử lý nước uống

Đánh giá ozone trong nước uống để xử lý chất hữu cơ, chất ô nhiễm cụ thể, khử trùng, mùi và vị, cùng lọc phía sau và kiểm soát sản phẩm phụ.

Ozone trong xử lý nước uống

Ozone (O3) được dùng để oxy hóa và khử trùng sơ cấp trong một số dây chuyền xử lý nước uống. Có thể đặt công đoạn này trước hoặc giữa các bước xử lý, với lọc cát hoặc than hoạt tính dạng hạt (GAC) phía sau để loại bỏ hạt hoặc sản phẩm dễ phân hủy sinh học. Vị trí tốt nhất phụ thuộc vào nước nguồn, mục tiêu xử lý và sự hình thành sản phẩm phụ; ozone không cung cấp nồng độ dư bền trong mạng phân phối.

Cần đánh giá các mục tiêu sau cho dây chuyền kết hợp thực tế:

  • Loại bỏ hợp chất hữu cơ nhạy cảm và các dạng vô cơ có thể oxy hóa, kèm bước tách phía sau
  • Phân hủy vi ô nhiễm, bao gồm thuốc bảo vệ thực vật
  • Các thay đổi có thể có đối với tạo bông, keo tụ và lắng, được xác minh bằng thử nghiệm nước thực tế
  • Khử trùng đã được xác nhận và kiểm soát sản phẩm phụ khử trùng (DBPs)
  • Giảm các hợp chất gây mùi và vị không mong muốn cụ thể

Loại bỏ chất hữu cơ và vô cơ

Nước tự nhiên thường chứa chất hữu cơ tự nhiên (NOM), thường được đánh giá dưới dạng carbon hữu cơ hòa tan (DOC). Khoảng từ 0.2 đến trên 10 miligam trên lít (mg/L, xấp xỉ phần triệu, ppm, trong nước loãng) là minh họa, không phải giới hạn cho mọi nguồn. NOM có thể ảnh hưởng đến mùi, vị, sản phẩm phụ khử trùng hữu cơ (DBPs) và tái phát triển vi sinh trong mạng phân phối; đặc tính của chất này cũng quan trọng như nồng độ.

Ozone thường oxy hóa một phần NOM thay vì khoáng hóa hoàn toàn và có thể làm tăng DOC dễ phân hủy sinh học (BDOC). Vì vậy cần đánh giá lọc sinh học phía sau. Các ví dụ lịch sử của Lenntech về giảm DOC 40-60%, 64% với keo tụ–ozone–lọc sinh học so với 13% chỉ lọc sinh học, và tỷ lệ liều O3/DOC là 1 miligam trên miligam (mg/mg) chỉ minh họa cho điều kiện cụ thể, không phải kết quả bảo đảm hoặc mức tối ưu phổ quát. Thử liều, đáp ứng keo tụ, hoạt tính lọc và sản phẩm phụ trên nước thực tế.

Ozone có thể oxy hóa một số dạng vô cơ, như sắt hoặc manganese hòa tan ở trạng thái khử, nhưng nhìn chung không loại bỏ muối hòa tan. Khi oxy hóa tạo ra hạt, cần bố trí tách vật lý phù hợp. Lọc sinh học không tự động cần thiết hoặc đủ cho mọi chất ô nhiễm vô cơ.

Loại bỏ vi ô nhiễm: Thuốc bảo vệ thực vật

Vi ô nhiễm, bao gồm thuốc bảo vệ thực vật, có thể có trong nước mặt và nước ngầm. Thông số chung của Liên minh châu Âu cho từng thuốc bảo vệ thực vật là 0.1 microgam trên lít (µg/L, xấp xỉ ppb trong nước loãng); một số thuốc được chỉ định có giá trị thấp hơn và thông số tổng thuốc bảo vệ thực vật được quy định riêng. Áp dụng quy định hiện hành phù hợp cho các hợp chất đo được thay vì xem giá trị này là tiêu chuẩn toàn cầu.

Ozone phản ứng nhanh với một số thuốc bảo vệ thực vật và chậm với các chất khác. Một ví dụ đa hàng rào lịch sử của Lenntech báo cáo phân hủy trên 80% đối với 50% trong 23 thuốc đã thử; đây không phải bằng chứng hiệu quả trên nước nguồn mới. Đánh giá lưu chứa, ozone và than hoạt tính dạng hạt (GAC) cùng nhau. Với hợp chất khó phản ứng, thử mức tiếp xúc cao hơn hoặc quá trình oxy hóa nâng cao (AOPs), bao gồm ozone kết hợp hydrogen peroxide, đồng thời theo dõi sản phẩm chuyển hóa.

Bảng lịch sử Lenntech sau cung cấp các ví dụ phân hủy thuốc bảo vệ thực vật theo điều kiện cụ thể. Giữ đúng nhiệt độ, pH và cơ sở liều đã nêu khi so sánh kết quả; các giá trị không phải bảo đảm sản phẩm hoặc đánh giá độc học đầy đủ:

Thuốc bảo vệ thực vậtpH 7.2; 5 °C (41 °F); O3/DOC = 1.0pH 7.2; 20 °C (68 °F); O3/DOC = 1.0pH 8.3; 20 °C (68 °F); O3/DOC = 1.0
Diazinon86%92%92%
Dimethoate97%97%97%
Parathion-methyl85%91%91%
Diuron91%95%98%
Linuron67%81%89%
Methabenzthiazuron78%90%94%
Metobromuron83%91%94%
MCPA83%87%90%
MCPP91%93%93%
Chlortoluron; Isoproturon; Metoxuron; Vinclozolin>99%>99%>99%

Khử trùng và giảm sản phẩm phụ khử trùng (DBP)

Sản phẩm phụ khử trùng (DBPs) có thể phát sinh từ phản ứng với tiền chất hữu cơ và vô cơ. Chlorine có thể tạo trihalomethane (THMs); ozone có thể tạo aldehyde và ketone, cùng bromate trong nước chứa bromide. Ví dụ lịch sử về lọc sinh học loại bỏ 90-100% đề cập đến một số sản phẩm hữu cơ dễ phân hủy sinh học trong điều kiện cụ thể, không phải tất cả sản phẩm phụ của ozone hoặc bảo đảm tuân thủ nước uống.

Giảm tiềm năng hình thành sản phẩm phụ khử trùng (DBPFP) đòi hỏi đánh giá cả oxy hóa và loại bỏ phía sau. Ví dụ lịch sử về giảm 70-80% đối với chlorination sau đó chỉ áp dụng cho điều kiện cụ thể. Đo chất hữu cơ tự nhiên (NOM), trihalomethane (THMs), acid haloacetic (HAAs), chloral hydrate và các sản phẩm phụ ozone liên quan; tiền ozone có thể thay đổi thành phần tiền chất và không tự động giảm mọi sản phẩm.

Ozone có thể khử trùng sơ cấp hiệu quả khi đạt mức tiếp xúc đã xác nhận. Ví dụ trước đây 0.4 mg/L (ppm) và 4 phút không phải liều hoặc yêu cầu tiếp xúc phổ quát: dùng nồng độ dư đo được, thời gian tiếp xúc hiệu dụng, nhiệt độ nước và sinh vật mục tiêu. Có thể phân hủy trong dưới một giờ nhưng đó không phải tuổi thọ cố định. Ozone không duy trì nồng độ dư trong mạng phân phối; chọn chiến lược duy trì dư phía sau được phép, thường là chlorine hoặc chloramine, và đánh giá sản phẩm phụ của nó. Bố trí lọc sinh học cũng phải bảo vệ chất lượng vi sinh của nước cuối cùng.

Loại bỏ mùi và vị

Mùi và vị không mong muốn trong nước uống có thể đến từ nhiều nguồn: hợp chất tự nhiên trong nước thô, sản phẩm phụ xử lý nước, phân hủy thực vật hoặc hoạt động chuyển hóa của sinh vật thủy sinh. Các hợp chất vô cơ như sắt, đồng và kẽm cũng có thể gây vấn đề về vị, cũng như các quá trình oxy hóa hóa học như chlorination có thể tạo mùi và vị khó chịu.

Nhiều hợp chất gây mùi và vị khó xử lý, đòi hỏi công đoạn mạnh để loại bỏ. Chiến lược hiệu quả thường kết hợp các kỹ thuật, bao gồm oxy hóa, làm thoáng, lọc than hoạt tính dạng hạt (GAC) hoặc lọc cát.

Khoảng oxy hóa mùi và vị 20-90% trong dữ liệu lịch sử phụ thuộc hợp chất và điều kiện. Hợp chất không bão hòa có thể phản ứng trực tiếp, còn geosmin và 2-methylisoborneol (MIB) thường cần đủ mức tiếp xúc gốc hydroxyl hoặc hàng rào khác. Thử ozone và các phương án AOP ozone/hydrogen peroxide trên nước thực tế thay vì mặc định ozone trực tiếp loại bỏ mọi hợp chất có mùi.

Tiền oxy hóa rồi lọc là một phương án kiểm soát mùi và vị. Ví dụ lịch sử 82% cho ozone kết hợp lọc cát và GAC mô tả điều kiện xử lý cụ thể; cần so sánh hợp chất mục tiêu thực tế, kết quả cảm quan và sản phẩm phụ trước khi chọn quy trình.

Gợi ý kỹ thuật AquaChain

Khi thiết kế hệ thống ozone cho nhà máy xử lý nước, luôn tiến hành thử nghiệm pilot bằng nước nguồn thực tế. Biến động nền nước (pH, độ kiềm, đặc tính NOM) ảnh hưởng đáng kể đến nhu cầu ozone và các con đường hình thành DBP. Dữ liệu pilot giúp tối ưu liều ozone, thời gian tiếp xúc và tích hợp công đoạn phía sau, tránh thiếu liều (xử lý không hiệu quả) hoặc quá liều (tăng chi phí vận hành và nguy cơ liên quan DBP).

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Vì sao ozone thường được dùng làm chất tiền oxy hóa thay vì chất khử trùng cuối? Đáp: Ozone có thể là chất khử trùng sơ cấp nhưng phân hủy nhanh; dưới một giờ chỉ là ví dụ, không phải tuổi thọ phổ quát. Nó không duy trì nồng độ dư bền trong mạng phân phối. Chọn xử lý phía sau và chiến lược duy trì dư được phép để kiểm soát tái phát triển vi sinh.

Hỏi: Ozone giúp giảm hình thành sản phẩm phụ khử trùng (DBP) như thế nào? Đáp: Oxy hóa chất hữu cơ tự nhiên (NOM), tiếp theo bằng lọc sinh học hoặc công đoạn loại bỏ khác, có thể giảm một số tiền chất chlorination tạo trihalomethane (THMs) và acid haloacetic (HAAs). Xác minh sự hình thành DBP thực tế, bao gồm bromate và sản phẩm chuyển hóa ozone; riêng oxy hóa không bảo đảm giảm.

Hỏi: Ozone có thể loại bỏ mọi loại vi ô nhiễm như dược phẩm và thuốc bảo vệ thực vật không? Đáp: Không. Hiệu quả phụ thuộc tốc độ phản ứng riêng của hợp chất và mức tiếp xúc thực tế. Quá trình oxy hóa nâng cao (AOPs) có thể dùng ozone kết hợp hydrogen peroxide hoặc tia UV để tạo gốc; UV là năng lượng đầu vào chứ không phải chất oxy hóa bổ sung. Xác nhận loại bỏ mục tiêu và sản phẩm chuyển hóa.

Tài liệu tham khảo