Ăn mòn do oxy là dạng ăn mòn quan trọng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ bền và hiệu suất hệ thống nồi hơi. Khi không khử khí cơ học và hóa học đầy đủ, oxy hòa tan trong nước cấp đi vào nồi hơi. Một phần oxy thoát theo hơi nước, phần còn lại tiếp tục tấn công kim loại nồi hơi và gây hư hại đáng kể.
Cơ chế ăn mòn do oxy
Oxy trong nước nóng có tính ăn mòn cao. Ngay cả nồng độ nhỏ cũng có thể gây vấn đề nghiêm trọng, chủ yếu thông qua quá trình điện hóa. Quá trình này sinh oxit sắt, có thể tạo cặn trên bề mặt truyền nhiệt nồi hơi, giảm hiệu suất và độ tin cậy tổng thể.
Các phản ứng điện hóa mô tả ăn mòn do oxy như sau:
- Anot:
- Catot:
- Phản ứng tổng:
Nhiệt độ tăng cung cấp thêm năng lượng, thúc đẩy các phản ứng trên bề mặt kim loại và dẫn đến ăn mòn nhanh, nghiêm trọng.
Hậu quả của ăn mòn do oxy
Hậu quả chính là ăn mòn rỗ cục bộ, đặc biệt nghiêm trọng do tập trung tại một vùng nhỏ. Các hố rỗ có thể khiến thiết bị hỏng sớm. Ngoài ra, nước chứa amoniac, đặc biệt khi có oxy, dễ tấn công đồng và hợp kim chứa đồng thường gặp trong hệ thống nước cấp. Sản phẩm ăn mòn tạo thêm cặn trong nồi hơi, tiếp tục cản trở truyền nhiệt và giảm độ tin cậy vận hành.
Mức oxy hòa tan chấp nhận được
Mức oxy hòa tan (DO) chấp nhận được của hệ thống nồi hơi chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố:
- Nhiệt độ nước cấp
- pH
- Lưu lượng
- Hàm lượng chất rắn hòa tan
- Vật liệu kim loại và tình trạng vật lý của hệ thống
Không có nồng độ DO chung cho nước bổ sung có thể bảo đảm chống ăn mòn hoàn toàn. Cần xác định vị trí lấy mẫu, áp suất nồi hơi, vật liệu, độ tinh khiết nước và chương trình xử lý, rồi áp dụng giới hạn thiết bị và hóa học chu trình phù hợp.
Các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát
Phòng ngừa hiệu quả ăn mòn do oxy cần cách tiếp cận kết hợp nhiều biện pháp cơ học và hóa học.
Khử khí cơ học
Hệ thống khử khí cơ học, như thiết bị gia nhiệt khử khí, loại bỏ khí hòa tan khỏi nước cấp bằng cách gia nhiệt nước và giảm áp suất riêng phần của khí. Đây là biện pháp bảo vệ đầu tiên trước oxy xâm nhập.
Loại bỏ oxy bằng hóa chất
Có thể sử dụng chất khử oxy khi chương trình xử lý được lựa chọn yêu cầu. Hóa chất này không bắt buộc trong mọi mạch hơi nước: hướng dẫn xử lý bằng chất bay hơi của IAPWS phân biệt các chế độ khử, oxy hóa và bổ sung oxy. Chỉ lựa chọn hóa chất và liều lượng phù hợp với hệ thống đã lắp đặt và chương trình được phê duyệt.
Thiết bị tiếp xúc màng
Thiết bị tiếp xúc màng là phương pháp thay thế hoặc bổ sung để khử khí. Hệ thống sử dụng màng bán thấm để loại khí hòa tan khỏi nước mà nước không tiếp xúc trực tiếp với khí quét, giúp loại oxy hiệu quả và ổn định.
Gợi ý kỹ thuật AquaChain
Thường xuyên kiểm tra ống nồi hơi để phát hiện rỗ cục bộ, đặc biệt ở vùng có mật độ dòng nhiệt cao hoặc dòng chảy rối. Rỗ là dấu hiệu đặc trưng của ăn mòn do oxy; phát hiện sớm bằng quan sát hoặc kiểm tra không phá hủy có thể ngăn hư hỏng nghiêm trọng. Cần hiệu chuẩn đúng máy đo oxy hòa tan để giám sát chính xác chất lượng nước cấp.
Câu hỏi thường gặp
Q1: Vì sao oxy gây ăn mòn mạnh hơn trong nước nóng?
A1: Nhiệt độ cao làm tăng động năng của phân tử nước và oxy, thúc đẩy các phản ứng điện hóa gây ăn mòn tại bề mặt kim loại.
Q2: Các dấu hiệu chính của ăn mòn do oxy trong nồi hơi là gì?
A2: Dấu hiệu phổ biến nhất là rỗ cục bộ trên ống nồi hơi và các bề mặt bên trong. Các dấu hiệu khác gồm cặn oxit sắt và giảm hiệu quả truyền nhiệt.
Q3: Có thể loại bỏ hoàn toàn ăn mòn do oxy không?
A3: Kiểm soát ăn mòn đòi hỏi hóa học nước phù hợp, kiểm soát không khí xâm nhập, phép đo đáng tin cậy và chương trình xử lý đúng. Chỉ DO thấp không bảo đảm bảo vệ, và mục tiêu oxy khác nhau giữa các chế độ vận hành.
Để tìm hiểu thêm về duy trì hiệu suất nồi hơi tối ưu, xem các kỹ thuật lọc nâng cao.