Trở về danh mục thuật ngữ

Thuật ngữ xử lý nước

Sốt xuất huyết Dengue: Tìm hiểu lây truyền và phòng ngừa

Sốt xuất huyết Dengue là nhiễm virus cấp tính truyền qua muỗi Aedes, phổ biến tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, ảnh hưởng hàng triệu người mỗi năm.

Dengue là nhiễm virus chủ yếu truyền qua muỗi Aedes nhiễm bệnh. Nhiều trường hợp không có triệu chứng hoặc chỉ bệnh nhẹ, nhưng Dengue nặng có thể gây tử vong.

Tìm hiểu sốt xuất huyết Dengue

Chu trình lây truyền thông thường là muỗi đốt người nhiễm bệnh, sau đó truyền virus qua những lần đốt tiếp theo.

Triệu chứng và biểu hiện lâm sàng

Nếu có triệu chứng, chúng thường bắt đầu 4–10 ngày sau nhiễm.

Các triệu chứng phổ biến gồm:

  • Sốt
  • Rét run
  • Đau đầu dữ dội
  • Đau sau hốc mắt
  • Đau cơ và khớp, là nguồn gốc của một số tên gọi thông thường của bệnh
  • Vã mồ hôi
  • Kiệt sức, tức yếu hoặc mệt mỏi cực độ
  • Phát ban

Triệu chứng khác nhau theo tuổi:

  • Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Có thể sốt kèm phát ban.
  • Trẻ lớn và người lớn: Có thể chỉ sốt nhẹ hoặc biểu hiện bệnh điển hình gây suy kiệt, gồm sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, đau mắt và đau toàn thân, thường tiếp theo là phát ban.

Dengue nặng

Dengue nặng có thể xuất hiện khi sốt giảm. Dấu hiệu cảnh báo gồm:

  • Đau bụng dữ dội
  • Nôn kéo dài
  • Thở nhanh hoặc chảy máu lợi hay mũi
  • Máu trong chất nôn hoặc phân, hoặc da nhợt lạnh và yếu rõ rệt

Những dấu hiệu cảnh báo này cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Mức lưu hành và tác động toàn cầu

Tờ thông tin WHO tháng Tám năm 2025 ước tính 100–400 triệu trường hợp nhiễm mỗi năm. Số này gồm nhiễm không triệu chứng và không phải số ca bệnh lâm sàng được báo cáo hằng năm. Lây truyền phổ biến ở khu vực đô thị và ven đô nhiệt đới, cận nhiệt đới.

Gợi ý kỹ thuật AquaChain

Để giảm nguy cơ bệnh truyền qua muỗi như Dengue, cơ sở xử lý nước và mạng lưới phân phối cần áp dụng quy trình nghiêm ngặt loại bỏ nguồn nước tù đọng. Thường xuyên kiểm tra, tiêu thoát những nơi nước có thể tích tụ như bể hở, hố thu, mương và vật chứa bỏ đi, vì đây là nơi sinh sản lý tưởng cho muỗi Aedes. Kiểm soát chủ động vật truyền bệnh bổ sung cho các nỗ lực sức khỏe cộng đồng nói chung.

Câu hỏi thường gặp

Q1: Sốt xuất huyết Dengue là gì? A1: Sốt xuất huyết Dengue là nhiễm virus cấp tính truyền qua vết đốt của muỗi Aedes nhiễm bệnh, gây triệu chứng giống cúm từ nhẹ đến nặng.

Q2: Dengue lây truyền như thế nào? A2: Dengue lây qua vết đốt của muỗi cái Aedes nhiễm bệnh. Muỗi nhiễm virus khi đốt người đang mang virus Dengue, sau đó truyền sang người khác trong những lần đốt tiếp theo.

Q3: Nước có vai trò gì trong lây truyền Dengue? A3: Dengue không truyền do uống nước ô nhiễm, nhưng nước rất quan trọng trong vòng đời muỗi Aedes. Muỗi sinh sản trong nước đọng, thường tại vật chứa nhân tạo như xô, chậu hoa và lốp bỏ đi. Quản lý nước hiệu quả và loại bỏ nguồn nước tù đọng là biện pháp chủ chốt kiểm soát số lượng muỗi và lây truyền Dengue.

Để tìm hiểu thêm về bệnh liên quan vật truyền bệnh, xem viêm não Nhật Bản.

Tài liệu tham khảo: Tờ thông tin WHO về Dengue và Dengue nặng.